Hollanda'da Camilerde Ezan Yasağı Yeniden Gündemde

“Mahallenin tamamı günde beş kez dinlemek zorunda değil”

JA21 lideri Joost Eerdmans ile SGP milletvekili André Flach, güçlendirilmiş ezan çağrılarının Hollanda genelinde daha sıkı kurallara bağlanmasını istiyor.

Eerdmans, hoparlörlerden yapılan ezan çağrılarıyla ilgili olarak, “Bütün mahallenin günde beş kez bundan faydalanması gerekmiyor” ifadelerini kullandı.

Flach ise güçlendirilmiş dini çağrıların Hollanda kültürüne uygun olmadığını savunarak, “Bu, Hollanda kültürüne uymuyor” dedi.

İki parti, özellikle hoparlörle güçlendirilerek yapılan ve düzenli şekilde tekrarlanan ezan çağrılarının yasayla sınırlandırılması gerektiğini belirtiyor.

1988’deki yasa değişikliğine dikkat çektiler

JA21 ve SGP’ye göre mevcut durum, 1988 yılında yapılan bir yasa değişikliğinin sonucu.

O dönemde ezan çağrıları, Wet openbare manifestaties (WOM) kapsamına alındı. Böylece güçlendirilmiş ses sistemiyle yapılan dini duyurulara da izin verildi.

Belediyeler belirli sınırlamalar getirebiliyor ancak mevcut yasal düzenlemeye göre güçlendirilmiş ezan çağrısını tamamen yasaklayamıyor. JA21 ve SGP ise bu durumun yeniden düzenlenmesini istiyor.

SGP: “İslam’a ayrıcalıklı konum verilmemeli”

SGP milletvekili André Flach, mevcut yasal düzenlemenin İslam'a diğer dinlerden farklı bir konum sağladığını savundu.

Flach, “İslam, tekrar tekrar ve güçlendirilmiş şekilde sesini duyurmak için bu yasadan yararlanan tek din” görüşünü dile getirdi.

İki parti, amaçlarının İslam'ı diğer dinlerden üstün veya farklı bir konuma getirmek değil, dini gruplar arasındaki kuralları eşitlemek olduğunu savunuyor.

Yeni hükümetin programında düzenleme yok

JA21 ve SGP'nin yasa teklifini yeniden gündeme getirmesi, Hollanda'daki siyasi dengelerin değiştiği bir döneme denk geliyor.

Önceki Schoof hükümeti döneminde güçlendirilmiş dini çağrıların yasaklanmasına yönelik planlar bulunuyordu. Ancak mevcut Jetten hükümetinin koalisyon anlaşmasında bu konuya yer verilmedi. Benzer bir düzenleme önerisi ise VVD'nin seçim programında bulunuyor.

Eerdmans, VVD'nin mevcut tutumunu eleştirerek bunu “D66 karşısında geri adım atmak” olarak nitelendirdi.

JA21 ve SGP, VVD ve CDA'nın yanı sıra diğer sağ partilerin de teklife destek vermesini bekliyor.

“Camilerin sayısı artıyor, gerilim yükselmeden önlem alınmalı”

André Flach, Hollanda'da cami sayısının arttığına dikkat çekerek yasal düzenlemenin artık gerekli olduğunu savundu.

Flach, insanların günde üç ila beş kez güçlendirilmiş ezan çağrılarına maruz bırakılmaması gerektiğini belirterek, “Gerilimler daha da artmadan müdahale edelim” çağrısında bulundu. JA21 ve SGP, ülke genelinde daha net ve ortak kurallar belirlenmesini istiyor.

Raad van State daha önce ağır eleştirmişti

Teklifin önceki versiyonu, Hollanda'nın en önemli hukuki danışma organlarından Raad van State tarafından sert şekilde eleştirilmişti.

Raad van State, önceki değerlendirmesinde teklifin din özgürlüğünü aşırı derecede sınırlandırabileceği ve özellikle Müslüman toplumu üzerinde ağır sonuçlar doğurabileceği görüşünü dile getirmişti.

JA21 ve SGP, yeni tekliflerinde bu eleştirilerin bir bölümünü dikkate aldı.

Yeni düzenleme, özellikle “sürekli”, “sabit yerlerde” ve “sabit sıklıkta” gerçekleştirilen güçlendirilmiş dini çağrılara odaklanıyor. Ayrıca belirli durumlarda istisnalara izin verilmesi öngörülüyor.

Kilise çanları düzenlemenin dışında tutulacak

JA21 ve SGP, kilise çanlarının aynı kapsamda değerlendirilmemesi gerektiğini savunuyor.

Eerdmans, kilise çanlarının yüzyıllardır Hollanda toplumunun bir parçası olduğunu ve ayrıca hoparlör sistemiyle güçlendirilmediğini belirtti. Çanların zaman göstergesi olarak veya cenaze gibi durumlarda da kullanıldığını söyledi.

Eerdmans, bazı camilerden gelen güçlendirilmiş sesler için ise “Kendinizi Türkiye'de sanıyorsunuz” ifadesini kullandı.

“Yasal boşluğu kapatmak istiyoruz”

SGP'li Flach ise teklifin İslam'ı hedef almadığını, farklı dinlere aynı kuralların uygulanmasını amaçladığını savundu.

Flach, Hristiyanlık ve Yahudilik gibi diğer dinlerin de aynı kurallar çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğini belirterek, imamların veya diğer din görevlilerinin hoparlör kullanarak dini çağrılar yapmasına ilişkin mevcut uygulamanın yeniden ele alınmasını istedi.

JA21 ve SGP, yasa teklifinin Temsilciler Meclisi'nde görüşülerek daha ileri aşamalara taşınmasını hedefliyor.