Hollanda’da Atık Ayrıştırma Kuralları Değişiyor: 2026’dan İtibaren Bazı Ürünler Yeniden PMD Kutusuna Atılabilecek

Hollanda’da Atık Ayrıştırma Kuralları Değişiyor: 2026’dan İtibaren Bazı Ürünler Yeniden PMD Kutusuna Atılabilecek Hollanda’da atık ayrıştırma kurallarında 1 Ocak 2026 itibarıyla önemli bir değişiklik hayata geçiriliyor. Yeni düzenlemeye göre, daha önce evsel atıkla birlikte çöpe atılması gereken bazı ambalajlar yeniden PMD (plastik, metal ve içecek kartonları) atık kutusuna atılabilecek. Yetkililer, değişikliğin geri dönüşüm oranlarını artırmayı ve atık ayrıştırmayı vatandaşlar için daha kolay hale getirmeyi amaçladığını söylüyor. Hangi ürünler PMD’ye girecek? Yeni kurallara göre alüminyum ve plastik kahve kapsülleri ile deodorant, krem şanti gibi ürünlere ait boş sprey kutuları PMD atıkları arasına dahil edilecek. Ayrıca ekmek poşetleri, çorba torbaları, şarküteri ambalajları ve baharat paketleri gibi kısmen plastik ya da metal içeren büyük ambalajlar da bu kapsama giriyor. Bu ambalajlar bugüne kadar geri dönüşüm yerine yakılmak üzere evsel atıkla birlikte toplanıyordu. Düzenleme, atık toplama ve geri dönüşümden sorumlu kuruluş Verpact tarafından, Hollanda Belediyeler Birliği (VNG) ve Atık ve Temizlik Hizmetleri Birliği (NVRD) ile birlikte hazırlandı. Kaç hane etkilenecek? Verpact’a göre Hollanda’daki belediyelerin yaklaşık yüzde 85’inde PMD atıkları ayrı toplanıyor. Bu belediyelerde yeni kurallar doğrudan geçerli olacak. Geri kalan belediyelerde ise PMD zaten evsel atıkla birlikte toplanıyor ve geri dönüştürülebilir malzemeler daha sonra makinelerle ayrıştırılıyor. Yetkililer, ambalajların mutlaka tamamen boş olması gerektiğinin altını çiziyor. Milieu Centraal’ın araştırmasına göre PMD atıklarının yaklaşık yüzde 30’u yemek artıklarıyla kirlenmiş durumda. Bu da ayrıştırma ve geri dönüşüm sürecini zorlaştırıyor. Bu nedenle Verpact, “Yeter ki boş olsun” sloganıyla bir farkındalık kampanyası başlattı. Neden şimdi değişiyor? Verpact, son yıllarda kahve kapsülleri ve sprey kutuları gibi ürünlerin geri dönüştürülebilirliğinin arttığını belirtiyor. Bu ilerleme, ayrıştırma teknolojilerindeki gelişmeler ve kullanılan malzemelerde yapılan değişikliklerle mümkün oldu. Ayrıca Hollanda hükümeti, 2050 yılına kadar tamamen döngüsel bir ekonomi hedefliyor. Bu hedef, ham maddelerin yeniden kullanılmasını ve atık miktarının en aza indirilmesini öngörüyor. Yetkililere göre bu yaklaşım hem karbon salımını azaltıyor hem de ülkenin dışa bağımlılığını düşürüyor. Verpact, daha sade kuralların atık ayrıştırmayı da kolaylaştıracağını savunuyor. Yapılan bir araştırma, Hollandalıların yaklaşık yarısının hangi atığın PMD’ye ait olduğunu tam olarak bilmediğini ortaya koymuştu. Yanlış atık sorunu ne boyutta? Verpact’ın 2024 kamu raporuna göre Hollanda’da plastik atıkların yalnızca yüzde 49’u geri dönüştürülebiliyor. Uzmanlar, doğru ayrıştırma oranı arttıkça geri dönüşüm oranlarının da yükseleceğini belirtiyor. Diğer malzemelerde ise geri dönüşüm oranları daha yüksek: camda yüzde 78, alüminyumda yüzde 84, kağıt ve kartonda yüzde 89, ferrometallerde ise yüzde 97. Geri dönüşüm süreci nasıl işliyor? Toplanan atıklar önce ayrıştırma tesislerine gönderiliyor. Burada metaller, içecek kartonları ve farklı plastik türleri; mıknatıslar, tarayıcılar ve hava akımları kullanılarak birbirinden ayrılıyor. Daha sonra bu malzemeler geri dönüşüm tesislerinde yeni ürünler için ham maddeye dönüştürülüyor. Örneğin geri dönüştürülen kahve kapsülleri yeni kapsüllerin üretiminde, içecek kartonları ise karton kutu ya da tuvalet kağıdı yapımında kullanılabiliyor. Yetkililer, yeni kuralların başarılı olmasının vatandaşların doğru ve temiz ayrıştırma yapmasına bağlı olduğunu vurguluyor.