Petrol Fiyatları Savaş Öncesi Seviyeye Döndü: İndirim Pompaya Ne Zaman Yansıyacak?

Küresel piyasalarda petrol için temel göstergelerden biri kabul edilen Brent petrolün varil fiyatı yaklaşık 73 euro seviyesinde işlem görüyor. Bu rakam, İran’a yönelik saldırıların başladığı dönemin öncesindeki seviyelere yakın durumda.

Akaryakıt fiyatlarında düşüş beklentisi

Petrol fiyatlarındaki gerilemenin akaryakıt fiyatlarına da yansıması bekleniyor. Ancak uzmanlara göre bu süreç, yalnızca ham petrol fiyatlarına bağlı değil.

Hollanda'da tüketicilere yönelik fiyat karşılaştırmaları yapan United Consumers'ın verilerine göre, akaryakıt istasyonlarına bir litre Euro 95 benzinin yaklaşık 2,45 eurodan satılması tavsiye ediliyor. Bu rakam, Mayıs ayı başına göre 20 sent daha düşük olsa da savaş öncesi döneme kıyasla hâlâ 16 sent daha yüksek.

"Koşullar normal değil"

United Consumers yöneticileri, normal şartlarda pompa fiyatlarının ham petrol fiyatlarını takip ettiğini ancak mevcut koşulların olağan olmadığını belirtiyorlar.

Yöneticilere göre Orta Doğu'daki jeopolitik riskler, enerji piyasalarında belirsizliği sürdürmeye devam ediyor.

"Petrol arzında kesinti riski hâlâ mevcut. Orta Doğu kaynaklı petrolün yerine alternatif tedarik yolları bulundu ancak bunlar daha maliyetli seçenekler" diyen yöneticiler, savaş döneminde aksayan sevkiyatların etkilerinin de kısa sürede ortadan kalkmayacağını ifade ediyor.

Rafineri kapasitesi de belirleyici

Lahey Stratejik Araştırmalar Merkezi'nin enerji uzmanları da akaryakıt fiyatlarının yalnızca petrol maliyetine bağlı olmadığını vurguluyor.

Uzmanlar, benzin, dizel ve jet yakıtı gibi ürünlerin farklı piyasalara sahip olduğunu belirterek rafineri kapasitesinin de fiyatlar üzerinde etkili olduğunu söylüyor.

Son dönemde özellikle havacılık yakıtında görülen yüksek fiyatların nedenlerinden birinin sınırlı rafineri kapasitesi olduğunu hatırlatan uzman, benzinin de petrol kadar hızlı ve aynı ölçüde ucuzlayacağının garanti olmadığını ifade ediyor.

Eski düşük fiyatlara dönüş beklenmiyor

Uzmanlar, akaryakıt fiyatlarında bir miktar gerileme yaşanabileceğini kabul etmekle birlikte geçmiş yıllardaki düşük seviyelerin yeniden görülmesinin zor olduğu görüşünde.

Uzmanlar, litre başına 2 euronun altındaki tavsiye fiyatlarının kısa vadede beklenmediğini belirterek, bazı indirimli istasyonların daha düşük fiyatlar sunabileceğini ancak litre başına 1,60 euro seviyelerinin artık gerçekçi görünmediğini söylüyorlar.

Rekabet Kurumu süreci izliyor

Hollanda Rekabet ve Tüketici Kurumu (ACM), petrol fiyatlarındaki değişimlerin akaryakıt fiyatlarına nasıl yansıdığını yakından takip ediyor.

Kurumun son değerlendirmelerine göre benzin ve dizel fiyatları, küresel petrol piyasasındaki hareketleri genellikle bir veya iki günlük gecikmeyle izliyor.

Petrol fiyatlarının son günlerde hızlı şekilde gerilemesi üzerine ACM, akaryakıt istasyonlarının fiyatları yeterince hızlı düşürüp düşürmediğini incelemeye başladı.

Geçmişte fiyatlar daha hızlı yükselmişti

ACM'nin iki yıl önce yaptığı benzer bir araştırmada, akaryakıt satıcılarının fiyat artışlarını tüketicilere düşüşlerden daha hızlı yansıttığı ortaya çıkmıştı.

Bununla birlikte kurum, o dönemde piyasa koşullarının kabul edilebilir sınırlar içinde olduğunu ve fiyat anlaşmaları ya da piyasa gücünün kötüye kullanıldığına dair bir bulguya rastlanmadığını açıklamıştı.

Uzmanlara göre petrol fiyatlarındaki son düşüş tüketiciler için olumlu bir gelişme olsa da, pompada savaş öncesi fiyat seviyelerine dönülüp dönülmeyeceği henüz netlik kazanmış değil.