Meta'nın Yapay Zekâ Gözlükleri Gizlilik Tartışmalarını Alevlendirdi

Kameralı akıllı gözlüklere yönelik endişeler artıyor

Şirketin verilerine göre, 2025 yılında yaklaşık 7 milyon adet satılan akıllı gözlüklerin benzer modellerini Google ve Apple da piyasaya sürmeye hazırlanıyor.

Gözlüklerde yer alan küçük kamera ve mikrofonlar sayesinde kullanıcılar gördükleri her şeyi kaydedebiliyor. Dışarıdan fark edilmesi güç olan bu cihazlar, sosyal medyada yeni bir içerik türünün ortaya çıkmasına yol açarken, uzmanlar mahremiyet ihlallerine karşı uyarıyor.

Fark edilmeden görüntü kaydedebiliyor

Akıllı gözlüklerde kamera, mikrofon ve yapay zekâ destekli kişisel asistan bulunuyor.

Cihazlar çevreyi tanımlayabiliyor, fotoğraf ve video çekebiliyor, müzik çalabiliyor ve telefon görüşmeleri gerçekleştirebiliyor. Kamera çalışırken çerçevede küçük bir ışık yansa da birçok kişi bunun kayıt yapıldığını fark etmeyebiliyor.

"Dikiz gözlüğü" eleştirileri

Sosyal medya platformlarında akıllı gözlüklerle çekilmiş binlerce video paylaşılırken, bazı görüntüler tepki çekti.

Bazı kullanıcıların kadınları habersiz şekilde görüntülediği, hatta tuvaletlerde gizlice kayıt yaptığı videolar nedeniyle cihazlar kamuoyunda "dikiz gözlüğü" (gluurbril) olarak anılmaya başlandı.

Bu gelişmeler üzerine Utrecht'teki TivoliVredenburg konser salonu akıllı gözlükleri yasakladı. Bazı kruvaziyer şirketleri de benzer uygulamaları hayata geçirdi.

"Görüntüler Meta'nın sistemlerine aktarılıyor"

Hollanda'da dijital haklar alanında faaliyet gösteren Bits of Freedom adlı kuruluş, cihazların yalnızca çevredeki kişilerin değil, kullanıcıların da mahremiyetini riske attığını savunuyor.

Kuruluşun yöneticisi Evelyn Austin, İsveçli gazetecilerin yaptığı araştırmada bazı görüntülerin Meta'nın içerik denetimi için kullandığı Kenya'daki bir merkeze gönderildiğinin ortaya çıktığını belirtti.

Austin, bu görüntüler arasında insanların cinsel ilişki sırasında, tuvalette ya da banka kartlarının göründüğü kayıtların da bulunduğunu öne sürdü. Meta ise daha sonra Kenya'daki ilgili şirketle çalışmayı sonlandırdığını açıkladı.

Hukuki incelemeler sürüyor

Gizlilik hukuku uzmanları, akıllı gözlüklerle çekilen görüntülerin Meta'nın sistemlerine aktarılmasının önemli soru işaretleri doğurduğunu söylüyor.

Hollanda Veri Koruma Kurumu'na (Autoriteit Persoonsgegevens) şimdiye kadar habersiz kaydedilip görüntüleri yayımlanan kişilerden üç resmi şikâyet ulaştığı belirtildi.

Avrupa Veri Koruma Kurulu (EDPB) ise yaz sonunda akıllı gözlüklerle ilgili kapsamlı bir inceleme yayımlamayı planlıyor. Kurul, Avrupa genelinde yeni düzenlemelerin gerekip gerekmediğini de değerlendirecek.

ABD ve İngiltere'de de soruşturma var

Meta, ABD'de de tüketiciler tarafından açılan bir davayla karşı karşıya. Davacılar, şirketin gözlüklerde "gizliliği koruyan yerleşik önlemler" bulunduğu yönündeki açıklamalarının gerçeği yansıtmadığını iddia ediyor.

İngiltere'nin veri koruma kurumu da Meta çalışanlarının kullanıcılar tarafından çekilen hassas görüntülere erişebildiğinin ortaya çıkmasının ardından soruşturma başlattı.

Meta: Kötüye kullanımı istemiyoruz

Meta, yaptığı açıklamada insanların başkalarını gizlice kaydedip bu görüntüleri platformlarında paylaşmasını istemediklerini belirtti.

Şirket ayrıca, ürünlerini geliştirmek amacıyla fotoğraf ve videoların incelenmesi için kullanıcılardan açık izin alındığını savundu.

Buna karşın dijital hak savunucuları, bu tür cihazların yaygınlaşmasının toplumda sürekli izleniyor olma hissini güçlendireceğini ve bunun hem mahremiyet hem de sosyal yaşam üzerinde kalıcı etkiler yaratabileceğini belirtiyor.