Hollanda Seçimlerinde Seçmenler Yön Değiştirdi: PVV’den D66’ya, NSC’den CDA’ya Büyük Geçiş! İşte Hollanda Postası’nın Seçim Analizi….

Hollanda Seçimlerinde Seçmenler Yön Değiştirdi: PVV’den D66’ya, NSC’den CDA’ya Büyük Geçiş! İşte Hollanda Postası’nın Seçim Analizi…. Hollanda’da yapılan son genel seçimlerde seçmenlerin büyük bölümü siyasi tercihini değiştirdi. Sağdan sola, soldan sağa geniş bir oy hareketliliği yaşanırken, liberal sol Demokratlar 66 (D66) ve aşırı sağcı Özgürlük Partisi (PVV) arasındaki başabaş yarış henüz resmiyet kazanmasa da, kimin kazandığından çok kimin nereye kaydığı tartışılıyor. Siyasi Harita Renk Değiştirdi Ülke genelinde açıklanan sonuçlara göre, 2023 seçimlerinde olduğu gibi birçok küçük belediye PVV’nin açık mavisine boyandı. Ancak ülkenin çeşitli bölgelerinde D66’nın yeşili ve Hıristiyan Demokratlar Birliği’nin (CDA) koyu yeşili de güçlü şekilde öne çıktı. İki yıl önce etkili olan Yeni Sosyal Sözleşme’nin /NSC) sarı rengi ise neredeyse tamamen haritadan silindi. Seçim coğrafyası uzmanları, bu tabloyu “parçalanmış bir siyasi manzaranın göstergesi” olarak yorumluyor: “PVV, çok sayıda küçük belediyede birinci olduğu için haritada daha büyük görünüyor. Ancak nüfus bazında bakıldığında D66 ile neredeyse eşitler.” İfadesini kullanan uzmanlara göre D66, birçok büyük şehirde Yeşil Sol – İşçi Partisi İttifakı’nın (GroenLinks-PvdA) yerini alarak birinci parti oldu. Ayrıca partinin, genelde VVD’nin güçlü olduğu büyükşehir çevrelerinde de dikkat çekici bir başarı elde ettiği görülüyor. D66 Seçmenlerin Yeni Durağı Oldu Politik bilimcileri, D66’nın “tüm yönlerden oy toplayan bir sünger gibi” davrandığını belirtiyor. Parti bu seçimlerde 17, hatta muhtemelen 18 sandalye daha kazandı. Ipsos I&O’nun seçim gecesi yaptığı araştırmaya göre, D66 seçmeninin yaklaşık yüzde 7’si iki yıl önce PVV’ye oy vermişti. Bilimciler bunu “olağanüstü bir durum” olarak nitelendiriyor. NSC’nin Çöküşü Seçimlerin en büyük kaybedeni NSC (Yeni Sosyal Sözleşme Partisi) oldu. Parti, tüm 20 sandalyesini kaybetti. 2023’te NSC’ye oy veren seçmenlerin yaklaşık beşte biri bu kez D66’yı tercih etti, diğerleri ise çoğunlukla eski partileri olan CDA’ya geri döndüler. Bilimcilere göre NSC’nin çöküşü, “seçmen hareketliliğinin” (electorale volatiliteit) tipik bir örneği: “Sadece iki kez bu kadar çok sandalye partiler arasında el değiştirdi. Pieter Omtzigt iki yıl önce bir siyasi kurtarıcı olarak görülüyordu, ama partisi neredeyse yok oldu.” Eski NSC seçmenlerinin yalnızca yüzde 2’si bu seçimlerde yeniden aynı partiye oy verdi. BBB ve FVD Seçmen Kaybediyor Kırsal kesimlerde güçlü olan BBB (Çiftçi Vatandaş Hareketi) de seçmenini korumakta zorlandı. İki yıl önce partiye oy verenlerin yalnızca yüzde 25’i bu kez de BBB’ye oy verdi. Parti, 7 sandalyeden 4’e düştü. Yaklaşık her beş BBB seçmeninden biri bu kez sandığa gitmedi — bu oran tüm partiler arasında en yüksek seçmen kaybı olarak dikkat çekti. Ülkedeki aşırı sağcı partiler arasında yer alan Demokrasi İçin Forum Partisi’de /FVD) bu oran yüzde 16, NSC ve PVV’de ise yüzde 10 civarında. Bilimciler, bu durumun hem partilerin genç olması, hem de koalisyon dönemindeki politik performanslarının zayıf kalması ile açıklanabileceğini söylüyor. CDA Yeniden Yükseliyor Hristiyan Demokratlar Birliği (CDA) ise lider Henri Bontenbal yönetiminde güçlü bir geri dönüş yaptı. Parti, sandalye sayısını 5’ten 19’a yükseltti. Yeni seçmenlerin üçte biri, iki yıl önce NSC’ye oy vermiş kişilerden oluştu. Ancak bilimcilere göre bu yükseliş, partinin tamamen “geri döndüğü” anlamına gelmiyor: “CDA bazı bölgelerde yeniden birinci oldu, ancak geçmişteki güçlü konumuna hâlâ çok uzak.” İfadesini kullanan bilimciler özellikle Twente bölgesindeki Tubbergen belediyesini örnek göstererek, “CDA yeniden en büyük parti ama artık mutlak çoğunluğa sahip değil” değerlendirmesini yaptılar. Sonuç: Seçmen Güvende Hissetmiyor Uzmanlara göre bu seçim, Hollanda siyasetinde artık kalıcı bir istikrarsızlık dönemine işaret ediyor. Parti bağlılıkları zayıflarken, seçmen davranışı giderek daha akışkan hale geliyor. Kısaca seçmen, sadık bir taban olmaktan çıktı; politik iklime göre yön değiştiren, daha özgür ama aynı zamanda daha güvensiz bir kitleye dönüştü.”