Hollanda Hükümeti, ZZB Yasasının Büyük Kısmını İptal Ediyor: Yeni Teklif Serbest Çalışanlara Daha Fazla Güvence Sunacak

Hollanda hükümeti, önceki yıllarda bağımsız iş sektöründe sahteciliğe yönelik yürürlüğe konmuş yasaların büyük bölümünü iptal ediyor. Çalışma ve Katılım Bakanı Thierry Aartsen, serbest çalışanlara (“zzp’ler”) daha fazla güvence sağlayacağını belirttiği alternatif bir yasa tasarısı hazırlıyor.

'Sahte bağımsızlık', bir kişinin teknik olarak serbest çalışan gibi görünmesine rağmen yaptığı işin sadece bir iş sözleşmesiyle yapılabileceği durumları ifade ediyor. Önceki hükümetler, bunun özellikle düşük gelirli çalışanlar için sömürü riskini artırdığına ve sosyal güvenlik sisteminin finansal temelini zayıflattığına dikkat çekiyordu. 2016’dan beri yürürlükte olan yasalarla bu durumun önüne geçilmeye çalışılmış, ancak baskılar nedeniyle tam anlamıyla uygulanmamıştı.

Yeni yaklaşım: İş ilişkisinden ziyade bağımsızlık kriterleri

Önceki tasarı, Eddy van Hijum tarafından sunulan Vbar (İş ilişkilerinin değerlendirilmesi ve hukuki varsayımların açıklığa kavuşturulması) yasası, işin örgüt içindeki yerleşik yapısına bakarak sahte bağımsızlığı değerlendirmeyi öngörüyordu.

Ancak Özgürlük ve Demokrasi İçin Halk Partisi (VVD), Demokratlar 66 (D66), Hristiyan Demokratlar Birliği (CDA) ve SGP, bu yaklaşımı fazla katı buldu. Onlar, işin örgüt içindeki konumundan ziyade, kişinin kendi işine yatırım yapma derecesi, sahip olduğu işler ve bağımsız olarak çalışmayı isteyip istemediği gibi kriterlerin esas alınmasını savundu.

Bakan Aartsen, bu yaklaşımı Bakan olarak da sürdürecek ve Vbar yasasının büyük kısmı rafa kalkacak. Sadece düşük ücretli serbest çalışanların durumunu koruyan bölüm yürürlükte kalacak: Saatlik ücreti 38 eurodan az olan kişilerde, işverenin gerçekten bağımsız çalışıp çalışmadıklarını kanıtlaması gerekecek. Başarısız olursa sahte bağımsızlık söz konusu olacak.

Eleştiriler ve belirsizlik

Tasarı, hâlen geliştirilme aşamasında ve Temsilciler Meclisi'ne sunulması biraz zaman alabilir. Bunun, özellikle Yeşil Sol (GroenLinks) ve İşçi Partisi (PvdA) tarafından eleştirildiği, serbest çalışanlar ve işverenler için uzun süreli belirsizlik yaratacağı ifade ediliyor.

Öte yandan Bakan Aartsen, Serbest Meslek Sahipleri Yasası'nın (Zelfstandigenwet) iş dünyasına netlik ve istikrar getireceğini ve gereksiz iş kaybını önleyeceğini savunuyor. Önceki uygulamalarda da görüldüğü üzere, çoğu serbest çalışan mevcut işlerindeki konumlarını korumuş ve yüzde 94’ü serbest çalışmaya devam etmişti.