4 gün önce
41
Kurucu üyelerden ortak girişim
Avrupa Birliği’nin kurucu ülkeleri arasında yer alan Hollanda, Almanya, Fransa, Belçika ve Lüksemburg, yeni üyelerin Birliğe katıldıktan sonra demokratik standartlardan uzaklaşmalarını önlemeyi amaçlayan bir girişim başlattı.
Öneriye göre, AB’ye katılan bir ülkenin daha sonra hukukun üstünlüğü, basın özgürlüğü veya yolsuzlukla mücadele konularında gerileme göstermesi halinde, Birlik bu ülkeye karşı daha hızlı ve etkili önlemler alabilecek. Bu önlemler arasında AB içindeki oy hakkının askıya alınması ve Avrupa fonlarına erişimin sınırlandırılması bulunuyor.
“Macaristan örneği” tartışmaların merkezinde
Girişimin arkasındaki temel gerekçe olarak, uzun yıllar Başbakan Viktor Orbán liderliğinde yönetilen Macaristan gösteriliyor.
AB kurumları, Budapeşte’yi yıllardır hukukun üstünlüğü ve demokratik standartlar konusunda eleştiriyor. Macaristan’ın bazı Avrupa fonlarına erişimi kısıtlansa da, bu yaptırımların ülkenin siyasi çizgisini değiştirmekte yeterli olmadığı görüşü öne çıkıyor.
Kurucu üyeler, benzer durumların gelecekte yaşanmaması için yeni üyelik anlaşmalarına ek güvenceler konulmasını istiyor.
Veto yetkisi yeniden gündemde
Öneriler arasında, yeni üyelerin AB bütçesi ve yaptırım kararları gibi kritik konularda veto hakkını hemen elde edip etmemesi gerektiğinin tartışılması da yer alıyor.
Orbán yönetimi, geçmişte Ukrayna’ya yönelik mali destek paketleri ve çeşitli AB kararları konusunda veto tehdidini sıkça kullanmıştı. Bu durum, Birlik içinde karar alma süreçlerini zaman zaman zorlaştırmıştı.
Beş ülke, gelecekte benzer krizlerin önüne geçebilmek için yeni üyelere tanınacak yetkilerin aşamalı olarak verilmesini değerlendirmeye açmak istiyor.
Karadağ’ın üyelik süreci kritik aşamada
Tartışmalar, AB ile Karadağ arasında yürütülen üyelik müzakerelerinin kritik bir döneme girmesiyle aynı zamana denk geliyor.
Batı Balkan ülkesi Karadağ, 2028 yılında Avrupa Birliği’ne katılmayı hedefliyor. Nüfusu bakımından küçük bir ülke olması nedeniyle Birlik bütçesine büyük bir yük getirmesi beklenmiyor.
Ancak Avrupa Komisyonu, Karadağ’ın üyelik sürecini diğer aday ülkeler için bir model olarak görüyor. Brüksel, Karadağ’ın ardından Arnavutluk ve Ukrayna gibi aday ülkelerin üyelik süreçlerini de hızlandırmayı amaçlıyor.
İş gücü hareketliliği ve AB fonları da gündemde
Hollanda, geçmişte olduğu gibi iş gücü hareketliliği konusunda da bazı geçiş düzenlemeleri talep ediyor.
AB’nin önceki genişleme süreçlerinde, bazı ülkelerin vatandaşlarının diğer üye devletlerin iş piyasalarına erişimi belirli sürelerle sınırlandırılmıştı. Hollanda, benzer uygulamaların gelecekteki üyelik anlaşmalarında yeniden yer almasını istiyor.
Öte yandan kurucu üyeler, yeni katılan ülkelerin tarım ve bölgesel kalkınma fonları gibi yüksek bütçeli AB desteklerinden hemen ve tam olarak yararlanmasına da temkinli yaklaşıyor.
Schengen üyeliği otomatik olmayabilir
Hollanda, Almanya, Fransa, Belçika ve Lüksemburg ayrıca AB üyeliğinin otomatik olarak Schengen Bölgesi’ne katılım anlamına gelmemesi gerektiğini vurguluyor.
Özellikle Batı Balkanlar üzerinden geçmişte yaşanan düzensiz göç hareketleri nedeniyle sınır güvenliği konusu önemini koruyor.
Hollanda, bu alanda uzun süredir katı bir tutum izliyor. Ülke, geçmiş yıllarda Romanya ve Bulgaristan’ın Schengen Bölgesi’ne katılımını uzun süre engelleyen ülkeler arasında yer almıştı.
AB genişlemesinde yeni dönem mi?
Son yıllarda Hollanda’nın AB’nin genişlemesine yönelik yaklaşımının daha olumlu hale geldiği belirtiliyor. Avrupa başkentlerinde, üyelik sürecinin aşırı uzaması halinde aday ülkelerin Rusya veya Çin gibi alternatif ortaklara yönelmesinden endişe duyuluyor.
Bununla birlikte, kurucu üyelerin son girişimi, Avrupa Birliği’nin gelecekteki genişleme politikalarında üyelik koşullarının yalnızca katılım öncesi değil, katılım sonrasında da sıkı biçimde denetlenebileceğine işaret ediyor. Bu yaklaşımın, önümüzdeki yıllarda aday ülkelerle yürütülecek müzakerelerin temel başlıklarından biri olması bekleniyor.
Dutch (NL) · 
Turkish (TR) · 