Hollanda'da Meme Kanser Hastalarının Önemli Gen Testine Erişimi Yetersiz: “Gereksiz Kemoterapi Riski Artıyor”

Araştırma: Hastaların yalnızca üçte biri test ediliyor

Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL) ile Twente Üniversitesi’nin ortak çalışmasına göre, 2024 yılında uygun hastaların yalnızca yaklaşık üçte biri gen testinden geçirildi.

Araştırmacılar, bu oranın düşük olmasının tedavi kararlarını doğrudan etkileyebileceği uyarısında bulunuyor.

Hangi testler kullanılıyor?

Hollanda’da özellikle erken evre meme kanseri olan ve belirli kriterleri karşılayan 50 yaş üstü kadınlarda MammaPrint ve Oncotype DX adlı gen testleri kullanılıyor.

Bu testler, tümörün genetik yapısını analiz ederek hastalığın tekrar etme riskini öngörüyor. Sonuçlar, hastanın kemoterapiye ihtiyaç duyup duymadığının belirlenmesinde doktorlara rehberlik ediyor.

“Gereksiz kemoterapi riski olabilir”

Araştırmanın baş yazarı Sabine Siesling, testlerin yeterince kullanılmamasının bazı hastalarda gereksiz kemoterapiye yol açabileceğini söyledi.

Siesling, “Bu durum, bazı kadınların aslında ihtiyaç duymadıkları halde kemoterapi alması anlamına gelebilir” dedi.

Sigorta kapsamına alındı ama kullanım hâlâ düşük

Söz konusu gen testleri 2023 yılından itibaren sağlık sigortası kapsamına alındı. Buna rağmen kullanım oranı beklenen seviyeye ulaşmadı.

Araştırmaya göre:

• Sigorta öncesinde uygun hastaların yalnızca %9’u test ediliyordu
• Sigorta sonrasında bu oran yüzde 37’ye yükseldi
• Ancak bu, hâlâ uygun hastaların yaklaşık üçte ikisinin test edilmediği anlamına geliyor

Araştırmacılar, 2024 yılında yaklaşık bin kadının testten faydalanmamış olabileceğini tahmin ediyor.

Test sonuçları tedavi kararını değiştiriyor

Test yapılan hastalarda, yüksek risk grubunda yer alanların yüzde 80’inden fazlasına kemoterapi uygulandı.

Düşük risk grubundaki hastalarda ise yüzde 10’dan daha azına kemoterapi verildi.

Ancak test yapılmayan hastaların yarısından fazlasına kemoterapi uygulandığı belirlendi.

Yan etkiler nedeniyle önem vurgulanıyor

Araştırmacılar, gen testinin eksikliğinin tedavi kararlarını etkileyebileceğini ve bazı hastaların gereksiz kemoterapiye maruz kalabileceğini belirtiyor.

Kemoterapinin saç dökülmesi, yorgunluk ve hafıza problemleri gibi ciddi ve bazen kalıcı yan etkileri olabileceği hatırlatılıyor.

Neden yaygınlaşmıyor?

IKNL ve Twente Üniversitesi araştırmacıları, testin neden daha geniş ölçekte kullanılmadığını anlamak için ek bir çalışma başlatmayı planlıyor.