Hollanda’da Gaz Fiyatı Bir Haftada Hızla Yükseldi: Enerji Sözleşmeleri Mercek Altında

Hollanda’da gaz fiyatlarındaki hızlı artış, enerji faturalarında kısa sürede ciddi yükselişlere yol açtı. Ülkenin piyasa düzenleyicisi Autoriteit Consument & Markt (ACM), enerji tedarikçilerine yönelik denetimleri sıkılaştıracağını açıkladı.

ACM’nin perşembe günü yaptığı açıklamaya göre, yeni sabit tarifeli sözleşme yapan iki kişilik bir hanenin ortalama enerji faturası sadece bir hafta içinde aylık 36 avrodan fazla arttı. Bu artışın arkasında, küresel piyasalarda gaz fiyatlarının kısa sürede yükselmesi bulunuyor.

Gaz fiyatında üç günde yüzde 25 artış

Enerji piyasalarındaki dalgalanma, özellikle Orta Doğu’daki gelişmeler ve İran çevresindeki jeopolitik gerilimlerle ilişkilendiriliyor.

Verilere göre gazın birim fiyatı 1 Mart’ta metreküp başına yaklaşık 1,18 dolar seviyesindeyken, 4 Mart’ta yaklaşık 1,47 dolara çıktı. Bu, üç gün içinde yaklaşık yüzde 25’lik bir artış anlamına geliyor.

Bu gelişme, tüketici faturalarına da hızla yansıdı. Yeni sabit tarifeli sözleşme yapan iki kişilik bir hanenin ortalama aylık faturası yaklaşık 153 avrodan 189 avroya yükseldi. Bu da yıllık bazda yaklaşık 437 avroluk ek maliyet anlamına geliyor.

Enerji şirketleri bazı sözleşmeleri geri çekti

ACM, enerji şirketlerinin ani fiyat dalgalanmalarına karşı mali açıdan dayanıklı olması gerektiğini vurguladı. Kurum, enerji sözleşmelerinin içeriğini ve şirketlerin finansal durumunu daha yakından izleyeceğini açıkladı.

Son günlerde bazı şirketlerin sabit tarifeli sözleşmeleri geçici olarak geri çektiği de bildirildi. Örneğin enerji şirketleri Eneco ve Vattenfall, üç yıllık sabit tarifeli sözleşmelerini kısa süreliğine satıştan kaldırdı. Bazı diğer tedarikçiler ise fiyatları yükseltti ya da promosyonları azalttı.

Enerji karşılaştırma sitesi Overstappen.nl’ye göre sabit sözleşme sunan tüm tedarikçiler, son gaz fiyatı artışlarının ardından tekliflerini güncelledi.

Sözleşme türü önem kazanıyor

ACM, tüketicilerin enerji sözleşmesi seçerken dikkatli olması gerektiğini belirtiyor. Kurumun Enerji Monitörü verilerine göre Hollanda’daki hanelerin yüzde 54’ü sabit tarifeli, yüzde 39’u değişken tarifeli ve yüzde 7’si dinamik tarifeli sözleşme kullanıyor.

Düzenleyici kurum, sabit sözleşmelerde fiyatların sözleşme süresi boyunca değiştirilemeyeceğini vurguluyor. Değişken sözleşmelerde ise fiyat artışı ancak sözleşmede açıkça belirtilmişse ve en az bir ay önceden duyurulmuşsa uygulanabiliyor. Dinamik sözleşmelerde ise fiyatlar doğrudan toptan enerji piyasasını takip ediyor.

“Enerji piyasası çok hızlı değişebiliyor”

Enerji uzmanları, piyasalardaki değişimin hızına dikkat çekiyor. Uzmanlara göre geçen hafta gaz fiyatları son iki yılın en düşük seviyelerinden birindeyken, bugün ortalama sözleşme fiyatlarının iki yılın en yüksek seviyesine ulaşması enerji piyasasının uluslararası gelişmelere ne kadar hızlı tepki verdiğini gösteriyor.

Mevcut durum, Avrupa’da enerji fiyatlarının hızla yükseldiği Rusya'nın Ukrayna'yı işgali dönemini hatırlatıyor. O dönemde bazı ülkelerde sabit enerji sözleşmesi yapmak bir süre mümkün olmamıştı.

Tüketicilere uyarı

ACM ayrıca telefonla yapılan satışlarda tüketicilerin dikkatli olması gerektiği uyarısında bulundu. Kurum, beklenmedik telefon tekliflerinin genellikle en iyi seçenek olmadığını belirterek, tüketicilerin sözleşmeleri karşılaştırmadan karar vermemelerini tavsiye ediyor.

Yeni Enerji Yasası’na göre tedarikçilerin en az iki standart sözleşme sunması gerekiyor: biri değişken tarifeli model sözleşme, diğeri ise bir yıllık sabit fiyatlı sözleşme. ACM, 1 Nisan’dan sonra şirketlerin bu kurala uyup uymadığını denetleyeceğini açıkladı.