Hollanda'da Emeklilik Sonrası Çalışmak Toplu Sözleşmelerin Kalıcı Parçası Haline Geliyor

İş gücü açığı yeni uygulamaları beraberinde getiriyor

Hollanda İşverenler Birliği'nin (AWVN) ara değerlendirme raporuna göre, 2026 yılının ilk altı ayında imzalanan 214 toplu iş sözleşmesinin 11'inde emeklilik sonrası çalışmaya ilişkin yeni düzenlemeler yer aldı.

AWVN yetkilileri, bu değişimin en önemli nedenlerinin iş gücü sıkıntısı ve yaşlanan nüfus olduğunu belirtiyor.

İşverenler, yılların deneyimine sahip çalışanları kurumda tutarak bilgi birikiminin yeni nesillere aktarılmasını hedeflerken, birçok emekli de aktif çalışma hayatını sürdürmek istiyor.

Rapora göre Hollanda'daki işverenlerin yaklaşık dörtte biri, emeklilik hakkı kazanan çalışanlarından görevlerine devam etmelerini istiyor veya emekli olmuş kişileri yeniden işe alıyor.

Emekliler yeni sözleşmeyle çalışabilecek

Yeni toplu iş sözleşmeleri, emeklilik sonrası çalışacak personele yönelik farklı uygulamalar içeriyor.

Örneğin Arbo Unie'de emeklilik yaşına ulaşan çalışanlarla yeni bir iş sözleşmesi yapılabilecek. Çalışma saatleri tarafların ortak kararıyla belirlenecek. Olası yeniden yapılanmalarda ise öncelikle emeklilik hakkını kazanmış çalışanlarla yolların ayrılması öngörülüyor.

Canon Production Printing'de ise emeklilik sonrası çalışma tamamen gönüllülük esasına dayanıyor ve belirli bir süreyle sınırlandırılıyor. Bu çalışanlar artık emeklilik primi biriktirmiyor, hastalık halinde daha sınırlı ücret güvencesinden yararlanıyor ve bazı yaşa bağlı çalışma düzenlemelerinin dışında kalıyor.

Sağlık sektöründe faaliyet gösteren Zorg van de Zaak'ta ise emeklilik sonrası çalışanlarla dört yıl içinde en fazla altı geçici sözleşme yapılabiliyor.

Benzer düzenlemeler daha önce kamu, sağlık, eğitim ve teknik sektörlerde de uygulanmaya başlamıştı.

Kadın sağlığı konusunda farkındalık artıyor

AWVN raporu, toplu iş sözleşmelerinde kapsayıcılık ve çalışan sağlığına ilişkin maddelerin de arttığını ortaya koyuyor.

Yeni sözleşmelerin yaklaşık yüzde 16'sında cinsiyet geçiş süreci izni, dini bayramların esnek kullanımı veya adet ve menopoz dönemlerinde çalışanların desteklenmesine yönelik düzenlemeler bulunuyor.

Bununla birlikte Hollanda'da henüz ücretli adet izni uygulaması kabul edilmiş değil.

Bazı sektörlerde işverenlerin çalışanların adet veya menopoz dönemlerinde daha esnek çalışma saatleri belirlemesi, evden çalışma imkânı sunması ya da ek mola vermesine yönelik düzenlemeler yer alıyor.

Uzmanlar, işverenlerin bu konuda resmi izin uygulamasından ziyade iş yeri içinde esnek çözümleri tercih ettiğini belirtiyor.

Ağır iş yapanlara erken ayrılma desteği

Toplu iş sözleşmelerinde dikkat çeken bir diğer başlık ise fiziksel ve zihinsel açıdan ağır işlerde çalışanlara yönelik düzenlemeler oldu.

İncelenen sözleşmelerin yarısından fazlasında ağır iş koşullarıyla ilgili özel maddeler bulunuyor.

Metal, sanayi, altyapı ve enerji sektörlerinde hangi mesleklerin emeklilik yaşına kadar sağlıklı şekilde sürdürülemeyeceği konusunda araştırmalar yürütülüyor.

Metal sektöründe ağır iş kapsamında değerlendirilen çalışanlara 2026'dan itibaren aylık brüt 300 avro ek erken emeklilik desteği sağlanırken, ProRail'de belirlenen ağır iş listesindeki çalışanlara daha erken emeklilik imkânı tanınıyor.

Maaş artışları yavaşladı

AWVN verilerine göre, Hollanda'da 2026'nın ilk yarısında imzalanan yeni toplu iş sözleşmelerindeki ortalama ücret artışı yüzde 3,3 oldu. Bu oran, geçen yılki yüzde 4,1'lik artışın altında kaldı.

En yüksek ücret artışları ortalama yüzde 4,55 ile eğitim sektöründe görülürken, kimya, sanayi ve kâğıt sektörlerinde artışlar ortalamanın altında kaldı.

İşverenler, ekonomik koşullar ve şirket kapanmalarına ilişkin endişelerin toplu sözleşme görüşmelerini zorlaştırdığını belirtirken, sendikaların bu konuda yeterince uzlaşmacı davranmadığını savunuyor.