Hollanda’da düşük gelirli aileler için ev almak imkansız hale geldi

Sonhaber'i takip etmek ve haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesini sağlamak için buraya tıklayın.

Hollanda Merkezi İstatistik Bürosu (CBS) verilerine göre “uygun fiyatlı” olarak adlandırılan konutlar bile çoğu zaman yalnızca yüksek gelirli kişiler için erişilebilir durumda. Bu nedenle satılık konut arayan ancak geliri düşük olan kişiler çoğunlukla kiralık konutlara yöneliyor.

CBS’nin salı günü açıkladığı veriler, 2024 yılında satılık konutlar ve kiraya sunulan sosyal konutlar dahil olmak üzere yeni konutlara ilişkin yapılan bir araştırmaya dayanıyor.

Açıklamaya göre 2024 yılında 121 bin kişi, hükümetin “uygun fiyatlı” olarak değerlendirdiği yeni konutlarda yaşadı. Bu uygunluk sınırı, konutların Ulusal İpotek Garantisi (NHG) üst limitini aşmaması anlamına geliyor. Bu sınır 2024 yılında 435 bin euro olarak uygulandı ancak yeni konutların üçte ikisinden fazlası bu sınırın üzerinde yer aldı. 2026’da ise sınır 470 bin euroya yükseltildi.

Uygun fiyatlı konut
Yeni yapılan sosyal konutların büyük bölümü “uygun fiyatlı” kategorisine giriyor (yıllık %91–95). Özel sektör tarafından kiraya verilen yeni konutlarda bu oran yaklaşık yarı yarıya (%47–55), satılık konutlarda ise üçte birin altında kalıyor (%21–32).

Bu durum, 2024 yılında yeni satılık konutların yüzde 58 ila yüzde 66’sının yüksek gelirli haneler tarafından satın alındığını gösteriyor. Oysa 10 yıl önce ortalama gelire sahip bir hane konut kredisi alabiliyordu.

Günümüzde ise bir ev satın alabilmek için ortalama gelirin neredeyse iki katına ihtiyaç duyuluyor. Haneler, konut alımında ortalama 100 bin eurodan fazla finansman açığıyla karşı karşıya kalıyor.

Yeni satılık konutlar yüksek gelirlilere gidiyor
Yeni sosyal konutlar büyük ölçüde düşük gelirli hanelere tahsis ediliyor (%81–84). Özel sektör tarafından kiraya verilen yeni konutlar ise ağırlıklı olarak düşük ve orta gelirli hanelere gidiyor (%70–82). Buna karşılık yeni satılık konutlar çoğunlukla yüksek gelirli haneler tarafından satın alınıyor (%58–66).

Uygun fiyatlı sosyal konutların yalnızca çok küçük bir bölümü yüksek gelirli hanelere gidiyor (%1–3). Buna karşın uygun fiyatlı satılık konutlarda yüksek gelir grubunun payı daha yüksek (%25–35).

Düşük gelirli haneler ise 2024 yılında ağırlıklı olarak sosyal kiralık konutlarda yaşamını sürdürdü. Yeni kiralık konutların %80’den fazlası bu gruba tahsis edildi.

Orta gelir grubu daha çok ev sahibi oluyor
Düşük gelirli haneler yeni bir konuta taşındığında bu çoğunlukla sosyal konut oluyor (2024’te %50). Bu grubun yüzde 30’u özel kiralık konutlara ve yüzde 20’si ise satılık konutlara yöneliyor.

Orta gelir grubunda ise tablo tersine dönüyor. Bu grubun yüzde 12’si sosyal konutta, yüzde 37’si özel kiralık konutta, yüzde 51’i ise satılık konutta yaşıyor.

Yaşlılar için ev almak daha erişilebilir
Bu durum, satılık konutların düşük gelirli kişiler için tamamen ulaşılamaz olduğu anlamına gelmiyor. Düşük gelirli hanelerin yaklaşık yüzde 20’si ev sahibi olabiliyor. Orta gelir grubunda ise bu oran yaklaşık yarı yarıya.

Düşük gelirli olup pahalı yeni konutlara yerleşenler arasında 65 yaş üstü kişiler öne çıkıyor. CBS’ye göre bu grup, düşük gelire sahip olmasına rağmen daha yüksek birikimlere sahip olabiliyor.

Gelirin büyük bölümü kiraya gidiyor
Yeni yapılan özel sektör konutlarında kiracı olan haneler, gelirlerinin oransal olarak en büyük bölümünü konut giderlerine ayırıyor. 2024 yılında yüksek kiralı özel sektör konutlarında bu oran yüzde 41’e kadar çıkıyor.

Yeni bir konut satın alan hanelerde ise konut giderlerinin gelire oranı görece daha düşük seviyede kalıyor.
©Sonhaber.eu