Hollanda’da Çocuk İstismarına Karşı Yeni Yasa Hazırlığı: Anne ve Babanın İzni Olmadan Çocuklarla Görüşülebilecek

Hollanda’da çocuk istismarının önlenmesi ve mağdur çocukların daha hızlı korunması amacıyla yeni bir yasal düzenleme gündeme geldi. Hükümet ortağı D66 partisinin milletvekilleri Marijke Synhaeve ve Hanneke van der Werf tarafından hazırlanan yasa teklifinde, ciddi istismar şüphesi bulunan durumlarda çocukların sesinin daha erken duyulması hedefleniyor.

“Önce Çocuk Yasası” (Kind-eerst-wet) adı verilen teklif, ilgili kurum ve kuruluşların görüşlerine sunulacak. Gelen değerlendirmelerin ardından tasarının Hollanda Temsilciler Meclisi'ne (Tweede Kamer) gönderilmesi planlanıyor.

Anne ve babanın izni gerekmeyebilecek

Hollanda’da mevcut uygulamaya göre sosyal hizmet uzmanları ve yardım kuruluşları, çocuklarla doğrudan görüşebilmek için kural olarak ebeveynlerin veya yasal vasilerin iznini almak zorunda.

Ancak istismar şüphesinin doğrudan anne, baba veya vasilerle ilgili olduğu durumlarda bu zorunluluk, çocuğun korunmasını zorlaştırabiliyor. Mevcut kurallarda istisnalar bulunsa da bunların uygulanması karmaşık ve sınırlı kalıyor.

D66'nın hazırladığı yeni düzenleme, ciddi istismar belirtileri ve suç şüphesi bulunan olaylarda uzmanların ebeveyn izni olmadan çocukla görüşebilmesini kolaylaştırmayı amaçlıyor.

Uzman ekipler 48 saat içinde harekete geçecek

Yasa teklifine göre, ciddi istismar şüphesinin ortaya çıkmasının ardından özel bir uzman ekibin 48 saat içinde çocukla görüşmesi öngörülüyor.

Sağlık, çocuk koruma, güvenlik ve adalet alanlarında görev yapan uzmanlardan oluşacak ekip, çocuğun durumunu değerlendirerek korunması ve ihtiyaç duyduğu yardım için bir plan hazırlayacak.

Gerekli görülmesi hâlinde adli makamların da sürece dahil edilmesi sağlanacak.

Yeni sistemin yalnızca gençlik yardım kuruluşlarının gözetimindeki çocukları değil, bu sistemin dışında yaşayan çocukları da kapsaması hedefleniyor.

Ağır istismar vakaları yasa teklifinde etkili oldu

D66 milletvekili Marijke Synhaeve, geçmiş yıllarda yaşanan bazı ağır çocuk istismarı vakalarında mağdur çocukların ifadelerinin yeterince dikkate alınmadığını belirtti.

Özellikle Stadskanaal'da işkenceye maruz kalan kız çocuğu ile Vlaardingen'de koruyucu ailesinin yanında ağır istismara uğrayan kız çocuğunun yaşadıkları, çocuk koruma sistemindeki eksiklikleri yeniden gündeme getirmişti.

Her iki olayda da çocuklardan veya çevrelerinden gelen uyarıların yeterince değerlendirilmediği ortaya çıkmıştı.

Synhaeve, görüştüğü birçok istismar mağdurunun kendilerini kimsenin dinlemediğini anlattığını belirterek, çocukların daha erken aşamada dinlenmesinin önemine dikkat çekti.

Çocuklar yaşadıklarını defalarca anlatmak zorunda kalmayacak

Yeni düzenlemede, birçok ülkede uygulanan İzlanda kökenli “Barnahus” modeli örnek alınıyor. Türkçede “Çocuk Evi” anlamına gelen Barnahus modeli, şiddet, cinsel istismar veya sömürü mağduru çocukların farklı kurumlara tekrar tekrar ifade vermek zorunda kalmadan uzmanlar tarafından dinlenmesini amaçlıyor.

Bu sistemde sağlık çalışanları, psikologlar, çocuk koruma uzmanları ve adli yetkililer birlikte hareket ediyor.

Böylece çocukların yaşadıkları travmatik olayları defalarca anlatmalarının önüne geçilmesi ve yardım sürecinin hızlandırılması hedefleniyor.

“Çocuklar daha iyi dinlenmeli ve korunmalı”

D66 Milletvekili Marijke Synhaeve, hazırladıkları yasa teklifinin temel amacını, “Çocukların daha iyi dinlenmesini, görülmesini ve yardım almasını istiyoruz” sözleriyle açıkladı.

Yeni sistemin kurumların iş yükünü artıracağı veya daha fazla çocuğun ailesinden alınmasına yol açacağı yönündeki endişeleri paylaşmadığını belirten Synhaeve, aksine kurumlar arasındaki iş birliğinin güçleneceğini savundu.

Yasa henüz yürürlüğe girmedi

D66 tarafından hazırlanan teklif, öncelikle ilgili kurum ve kuruluşların değerlendirmesine açılacak. Görüşlerin alınmasının ardından gerekli değişiklikler yapılarak tasarı Hollanda Temsilciler Meclisi'ne sunulacak. Düzenleme henüz yasalaşmadığı için mevcut ebeveyn izni kuralları yürürlükte kalmaya devam ediyor.