Hollanda'da Belediyeler, 36 Milyon Euroluk Temizlik Faturasını Tütün Şirketlerinden Talep Ediyor

Tartışma, Hollanda Ulusal Halk Sağlığı ve Çevre Enstitüsü'nün (RIVM) yayımladığı ve sigara filtrelerinin yasaklanmasının çevre kirliliğini önemli ölçüde azaltabileceğini ortaya koyan raporun ardından yeniden gündeme geldi.

Temizlik masrafının yarısını belediyeler ödüyor

Mevcut uygulamada tütün üreticileri, sigara izmaritlerinin temizlenmesine yönelik masrafların yalnızca yaklaşık yarısını karşılıyor.

Geri kalan bölüm ise belediyelerin bütçesinden finanse ediliyor. Bu da maliyetin dolaylı olarak vergi mükellefleri tarafından üstlenildiği anlamına geliyor.

Yerel yönetimler, çevre kirliliğine neden olan ürünlerin temizlenme maliyetinin tamamen üreticiler tarafından karşılanması gerektiğini savunuyor.

Her yıl milyarlarca izmarit çevreye atılıyor

Belediyelere göre sigara izmaritleri, Hollanda'da en yaygın çevre kirliliği kaynaklarından biri olmayı sürdürüyor.

Tahminlere göre ülkede her yıl yüz milyonlarca, hatta 7 milyara kadar sigara izmariti doğaya bırakılıyor.

Plastik, ağır metaller ve arsenik gibi zararlı maddeler içeren filtreler, yağmur sularıyla kanal ve nehirlere taşınarak çevreyi kirletiyor. Uzmanlar, tek bir sigara izmaritinin yaklaşık 1.000 litre suyu kirletebileceğine dikkat çekiyor.

Belediyelere yıllık maliyet 36 milyon euro

Sigara izmaritlerinin temizlenmesi için Hollanda'daki belediyelerin her yıl yaklaşık 36 milyon euro harcadığı belirtiliyor.

Ancak üreticilerin katkısı yalnızca Hollanda'da satılan sigaralarla sınırlı tutuluyor.

Son yıllarda sigara fiyatlarının artmasıyla birlikte çok sayıda kişinin sigarayı komşu ülkelerden satın alması nedeniyle üreticilerin ödediği katkının toplam maliyet içindeki payı daha da azaldı.

2024 yılında tüketilen sigaraların yaklaşık yarısının yurt dışından satın alındığı tahmin ediliyor.

"Yük vergi mükelleflerinin üzerine bırakılmamalı"

Hollanda Atık Yönetimi Birliği (NVRD), mevcut uygulamanın adil olmadığını savunuyor.

Birliğin Direktörü Jacolien Eijer, yalnızca Hollanda'da satılan sigaraların izmaritleri için ödeme yapılmasının mantıklı olmadığını belirterek, bu yaklaşımın tütün şirketlerine önemli bir mali avantaj sağladığını ifade etti.

Eijer'e göre ortaya çıkan mali yük, sigara kullanmayan vatandaşlar da dahil olmak üzere tüm vergi mükelleflerine yansıyor.

Sigara filtrelerinin yasaklanması öneriliyor

Yerel yönetimler ve çevre kuruluşları, sigara filtrelerinin tamamen yasaklanmasını da gündeme taşıyor.

RIVM'nin araştırmasına göre filtrelerin sigara kullanıcılarına kanıtlanmış bir sağlık yararı bulunmuyor. Raporda, filtrelerin kaldırılmasının mikroplastik kirliliğinin azaltılmasına önemli katkı sağlayabileceği değerlendiriliyor.

Hollanda hükümeti filtrelerle ilgili yürütülen bilimsel çalışmaları desteklediğini açıklarken, konu Avrupa Komisyonu'nun da gündeminde yer alıyor.

Tütün sektörü önerilere karşı çıkıyor

Tütün sektörünü temsil eden VSK ise hem temizlik maliyetinin tamamının üreticilere yüklenmesine hem de filtre yasağına karşı çıkıyor.

VSK Direktörü Jan Hein Sträter, tüm maliyetin üreticilere yüklenmesinin adil ve orantılı olmadığını savundu.

Sträter ayrıca filtre yasağının fiilen sigara kullanımını yasaklamak anlamına geleceğini öne sürerek, asıl çözümün sigara kullanıcılarının izmaritlerini çevreye atmak yerine çöp kutularına bırakması olduğunu ifade etti.