Hollanda'da Aile Hekimlerinin Ev Ziyaret Sayısında Ciddi Düşüş

Ev ziyaretlerinde belirgin düşüş

Ülkede yapılan hesaplamalara göre, aile hekimleri 2011 yılında kayıtlı her bin hasta için ortalama 207 ev ziyareti gerçekleştirirken, bu sayı 2025 yılında 98'e geriledi.

En büyük düşüş ise 20 dakikadan kısa süren ev ziyaretlerinde yaşandı. Bu tür ziyaretlerin sayısı son 15 yılda yaklaşık yüzde 70 azaldı.

"Ev ziyareti hastayı daha iyi tanımayı sağlıyor"

Aile hekimleri, ev ziyaretlerinin yalnızca muayene amacı taşımadığını, hastanın yaşam koşullarını ve sosyal durumunu değerlendirmek açısından da önemli olduğunu belirttiler.

Ülkedeki Türk kökenli aile hekimlerinden Erol Yılmaz, hastayı kendi ortamında görmenin teşhis açısından büyük avantaj sağladığını ifade ederek, "Bir kişinin evinde çok daha fazlasını görüyorsunuz. Neyin yanlış gittiğini ve kişinin yaşam koşullarını daha iyi anlayabiliyorsunuz. Ancak mevcut iş yükü nedeniyle bu ziyaretleri eskisi kadar cömertçe planlamak artık mümkün değil." dedi.

Doktorlara göre dağınık bir ev, günlük işlerin yapılamaması ya da hastanın yaşam düzenindeki değişiklikler, fiziksel veya ruhsal sağlık sorunlarının erken fark edilmesine yardımcı olabiliyor.

Artan iş yükü ziyaretleri azaltıyor

Hollanda'da aile hekimleri her geçen yıl daha fazla hastaya hizmet veriyor. Kayıtlı hasta sayısının artması, sağlık hizmetlerine olan talebin yükselmesi ve muayene sayılarındaki artış nedeniyle doktorlar zamanlarını daha verimli kullanmaya çalışıyor.

Bu nedenle, mümkün olan durumlarda hastaların muayenehaneye gelmesi tercih ediliyor. Aynı süre içinde birden fazla hastaya hizmet verilebilmesi de bu yaklaşımın nedenlerinden biri olarak gösteriliyor.

Ev ziyareti ekonomik açıdan da dezavantajlı

Doktorlar, ev ziyaretlerinin yalnızca zaman değil, ekonomik açıdan da sürdürülebilir olmaktan uzak olduğunu söylüyor.

Kısa bir ev ziyareti, yol süresiyle birlikte 30 ila 40 dakikayı bulabiliyor ve bunun karşılığında yaklaşık 19,77 avro ücret alınabiliyor. Buna karşılık, muayenehanede gerçekleştirilen 15 dakikalık bir hasta görüşmesi için 13,18 avro fatura edilebiliyor. Aynı süre içinde muayenehanede yaklaşık üç hasta görülebiliyor.

Doktorlar, ağır hasta veya yatağa bağımlı kişilere ev ziyareti yapmaktan vazgeçmediklerini, ancak mevcut ücretlendirme sisteminin harcanan zamanı karşılamadığını ifade ediyor.

Pandemi ve değişen alışkanlıklar etkili oldu

Araştırmacılara göre, COVID-19 pandemisi de ev ziyaretlerindeki azalmanın nedenlerinden biri olabilir.

Pandemi döneminde insanlar sağlık kuruluşlarına daha az başvurmaya alışırken, yaşlıların da ulaşım konusunda geçmişe göre daha fazla destek alabildiği belirtiliyor. Bu nedenle birçok aile hekimi, hastanın gerçekten evden çıkamayacak durumda olup olmadığını daha dikkatli değerlendiriyor.

Bazı görevleri sağlık destek personeli üstleniyor

Hollanda'da aile hekimliği merkezlerinin önemli bir bölümünde yaşlı bakımından sorumlu uygulama destek personeli (POH Ouderenzorg) görev yapıyor. Bu personel, yaşlı hastalara yönelik ev ziyaretlerinin bir kısmını üstleniyor.

Ancak uzmanlar, yalnızca belirli sağlık sorunları bulunan yaşlıların bu hizmetten yararlanabildiğini, genel takip amacıyla yapılan ziyaretlerin ise giderek azaldığını belirtiyor.

Yaşlanan nüfus yeni zorluklar getiriyor

Uzmanlara göre Hollanda'da yaşlı nüfusun artması ve bakım evlerindeki kapasitenin sınırlı kalması nedeniyle daha fazla kişi evinde yaşamaya devam ediyor. Bu durum hem aile hekimlerinin hem de hasta yakınlarının üzerindeki yükü artırıyor.