HABERDEN AL HABERİ

Bir haftadır ailemle zaman geçirmek için Türkiye’deyim.
Özlem gidermek, yüzlere bakmak, sesleri dinlemek…
Ama memlekete gelince insan yalnızca ailesine bakmaz; ülkeye de bakar.
Bazen o ülkeyi en çıplak haliyle anlatan şey ise televizyondur.

Türk televizyonlarında haber kuşağını izlemek başlı başına bir deneyim.
Kırk dakika, bazen bir saat…
Bir tek olumlu haber yok.

Cinayet.
Kaza.
Kavga.
Kadına yönelik şiddet.
Çocuklar.
Adaletsizlik.

Haberler art arda geliyor, dur durak bilmiyor.
Kuşak bittiğinde insan kendine soruyor:
“Ben nerede yaşıyorum?”

Ama asıl mesele bu soruyu sormamız değil.
Bir süre sonra sormamaya başlamamız.

İlk başta insanın içini acıtan görüntüler,
tekrar edildikçe sıradanlaşıyor.
Şaşırmıyorsunuz.
Öfkelenmiyorsunuz.
Bir sonraki habere geçiyorsunuz.

Psikolojide bunun bir adı var: alışma (habituation).
İnsan zihni, sürekli maruz kaldığı olumsuz uyarılara karşı zamanla duyarsızlaşır.
İlk başta rahatsız eden,
tekrarlandıkça “normal”leşir,
sonunda itiraz edilmez hale gelir.

Şiddet böyle sıradanlaşır.
Yalan böyle olağanlaşır.
Adaletsizlik böyle “zaten hep vardı” denilerek geçiştirilir.

Medya burada yalnızca olanı aktaran bir araç değildir.
Neyin kaç dakika gösterileceğini,
hangi görüntünün tekrar tekrar döneceğini,
hangi kelimenin hangi tonla sunulacağını seçer.

Bu yüzden televizyon yalnızca bir ayna değil,
aynı zamanda bir iklim yaratır.

Korkunun, umutsuzluğun, çaresizliğin iklimi…
Bu iklimde yurttaş yetişmez; seyirci yetişir.
İtiraz eden değil, alışan bir toplum oluşur.

Toplumun her alanını ince ince dizayn edenlerin,
bu alanı “tesadüfe” bıraktığını düşünmek saflık olur.
Bu kötülük düzeni, yalnızca yaşananı anlatmaz;
yaşananı kabullendirir.

Kötülük çoğu zaman şokla değil,
alışkanlıkla kalıcı olur.

Bugün yeni bir toplum hayali kuranlar,
daha adil, daha eşit, daha insanca bir ülke isteyenler şunu görmek zorunda:
Mücadele yalnızca yanlış olanla değil,
yanlışın normalleştirilmesiyle de verilmelidir.

Bu iklime itiraz etmeden,
bizi kötülüğe alıştıran bu dile karşı çıkmadan,
hiçbir yeni toplum kurulamaz.

Çünkü kötülüğe alışan bir toplum,
adaleti de, vicdanı da, umudu da kaybeder.

Ve unutmayalım:
Bir toplum, neye alışıyorsa
sonunda ona dönüşür.

The post HABERDEN AL HABERİ first appeared on Hollanda Haberleri.