Groningen’i Sarsan Deprem: Richter Ölçeğinde 3,4 – Ancak Bölgede Etkisi Çok Daha Şiddetli Hissedildi

Groningen’i Sarsan Deprem: Richter Ölçeğinde 3,4 – Ancak Bölgede Etkisi Çok Daha Şiddetli Hissedildi Hollanda’nın Groningen eyaleti, perşembe gecesini cuma gününe bağlayan saatlerde son yılların en güçlü depremlerinden biriyle sarsıldı. Geniş bir bölgede camlar titredi, birçok kişi uykusundan uyandı. Peki Groningen’de neler oluyor? İşte beş soruda yaşananlar. 1. Deprem ne kadar şiddetliydi ve artçı sarsıntılar bekleniyor mu? Deprem, gece 01.16’da meydana geldi ve Richter ölçeğinde 3,4 büyüklüğünde ölçüldü. Hollanda şartlarında 1,5 büyüklüğündeki bir sarsıntı bile hissedilebilirken, bu deprem yılın en şiddetlisi olarak kayda geçti. Merkez üssü Zeerijp olan deprem yerin yalnızca 3 kilometre derinliğinde gerçekleşti. Sabah erken saatlerde ise 2,1 büyüklüğünde bir artçı sarsıntı daha yaşandı. Uzmanlara göre bölgede birden fazla artçı sarsıntı beklemek normal. 2. Richter ölçeğinde 3,4 neden Groningen’de daha ağır hissediliyor? 3,4 kulağa çok büyük gelmese de, Hollanda Maden Denetleme Kurumu (SodM), Richter ölçeğinin yüzeyde hissedilen şiddeti tam olarak göstermediğini vurguluyor. Groningen’deki depremleri daha etkili hale getiren iki önemli faktör bulunuyor: Depremler çok sığ gerçekleşiyor. Gaz sahasındaki sarsıntılar yalnızca 3 km derinlikte oluşuyor. Bu da dalgaların yüzeye çok daha güçlü ulaşmasına neden oluyor. Bölgenin zemini yumuşak. Killi ve kumlu toprak, sarsıntıları daha da büyüterek binalara daha şiddetli şekilde yansıtıyor. Bu nedenle Groningen’deki bir 3,4, başka yerlerdeki aynı büyüklükteki depremlerden çok daha ağır hissedilebiliyor. 3. Yıllardır gaz çıkartılmıyorsa bu kadar güçlü bir deprem nasıl oluştu? Groningen gaz sahası Nisan 2024’te tamamen kapatılmış olsa da, yer altı hâlâ dengesiz. KNMI’ye (Hollanda Kraliyet Meteoroloji Enstitüsü) göre onlarca yıl boyunca yapılan gaz çıkarma işlemi, yer altında büyük bir gerilimin oluşmasına yol açtı. Bu gerilim, zaman zaman mevcut fay hatları boyunca depremlerle boşalıyor. Uzmanlar, sarsıntı riskinin önümüzdeki yıllarla birlikte yavaş ve kademeli olarak azalacağını belirtiyor. 4. Hasar var mı? Hangi bölgeler daha riskli? Depremin ardından eyalet genelinde çok sayıda kişi evlerinin sallandığını ve uykularından fırladıklarını bildirdi. Groningen Valisi René Paas’a göre hasarın tespit edilmesi haftalar sürebilir. Özellikle eski gaz sahasının üzerindeki köyler en kırılgan bölgeler olarak öne çıkıyor. Daha önceki depremler nedeniyle hasar görmüş, duvarları ve temeli zayıflamış eski evlerde yeni sarsıntılar daha hızlı etkili olabiliyor. 5. Gaz üretimi durduysa bu deprem Groningen’in geleceğini nasıl etkiliyor? Gaz musluğu tamamen kapatılmış olsa da bölgenin sorunları bir anda bitmiş değil. Groningen’in önümüzdeki yıllarda da depremlere açık kalacağı belirtiliyor. Vali Paas, 2018’de Zeerijp’te yaşanan büyük depremin gaz üretiminin durdurulmasına giden sürecin dönüm noktası olduğunu hatırlatarak, “Dün gece yaşanan deprem, bu kararın ne kadar gerekli olduğunu bir kez daha gösterdi” dedi.