Almanya'da ebeveyn ödeneği sistemi değişiyor: İşte planlanan yeni kurallar

Almanya'da çocuk sahibi olan ailelere verilen ebeveyn ödeneğinde (Elterngeld) kapsamlı değişiklik planlanıyor. Aile Bakanı Karin Prien'in hazırladığı yasa taslağına göre ödeme süresi kısalacak, babalara ayrılan süre uzatılacak ve asgari ile azami ödeme tutarları artırılacak.

Taslak henüz bakanlıklar arasında değerlendiriliyor ve yürürlüğe girmesi için hükümet ile parlamentonun onayından geçmesi gerekiyor.

Ebeveyn ödeneği nedir?
2007 yılında yürürlüğe giren ebeveyn ödeneği uygulaması, çocuk sahibi olan aileleri desteklemeyi ve aile yaşamı ile iş yaşamını daha uyumlu hale getirmeyi amaçlıyor.

Başvuru şartlarını taşıyan ailelere aylık en az 300 euro, en fazla 1.800 euro ödeme yapılıyor. Ödeneğin miktarı, doğum öncesindeki net gelirin yaklaşık yüzde 65'i üzerinden hesaplanıyor.

1 Nisan 2025'ten bu yana, yıllık vergilendirilebilir geliri 175 bin euronun üzerinde olan çiftler ve tek başına çocuk büyüten ebeveynler bu ödenekten yararlanamıyor.

Mevcut sistem nasıl işliyor?
Bugünkü uygulamada ebeveyn ödeneği en fazla 14 ay ödeniyor. Bunun için anne ve babanın çocuk bakımına en az ikişer ay katılması gerekiyor. Kalan süre ise ebeveynler arasında istenildiği gibi paylaşılabiliyor.

Aileler isterlerse Elterngeld Plus uygulamasını tercih ederek daha düşük aylık ödeme karşılığında ödeneği daha uzun süre alabiliyor.

Almanya Federal İstatistik Dairesi verilerine göre 2025 yılında 1,19 milyonu kadın, 417 bini erkek olmak üzere toplam 1,61 milyon kişi ebeveyn ödeneğinden yararlandı. Babaların toplam yararlanıcılar içindeki payı yüzde 25,9 olarak kaydedildi.

Doğum sayısındaki düşüş nedeniyle hem yararlanıcı sayısı hem de devletin bu alandaki harcamaları son yıllarda geriliyor. Ebeveyn ödeneği için ayrılan bütçe 2022'de 7,6 milyar euroyu aşarken, 2025'te yaklaşık 7,1 milyar euroya geriledi.

Planlanan değişiklikler
Hazırlanan yasa taslağına göre ebeveyn ödeneğinin süresi 14 aydan 12 aya indirilecek.

Yeni sistemde her ebeveyn için üçer ay ayrılacak ve bu süre başka ebeveyne devredilemeyecek. Kalan altı ay ise anne ve baba arasında serbestçe paylaşılabilecek.

Böylece babalar için ayrılan zorunlu süre iki aydan üç aya çıkarılmış olacak. Tek başına çocuk büyüten ebeveynler ise 12 ay boyunca tam ebeveyn ödeneği almaya devam edecek.

Taslakta ödeme tutarlarının artırılması da öngörülüyor.

Ödemenin net gelirin yaklaşık yüzde 65'i üzerinden hesaplanması ise değişmeyecek.

Değişiklik neden planlanıyor?
Federal hükümetin 2027 bütçesinde milyarlarca euroluk finansman açığı bulunuyor. Bu nedenle Aile Bakanlığı'nın bütçesinden yaklaşık 500 milyon euro tasarruf edilmesi gerekiyor.

Bakan Karin Prien daha önce gelir sınırını değiştirmeyi düşünmediğini, buna karşılık ödeme tutarları artırılırken ödeme süresinin kısaltılabileceğini ve babaların çocuk bakımına daha fazla katılımının teşvik edilebileceğini açıklamıştı.

Bu hedef, CDU/CSU ile SPD'nin 2025 koalisyon anlaşmasında da yer alıyor. Anlaşmada özellikle babaların çocuk bakımında daha fazla sorumluluk üstlenmesini teşvik edecek bir ebeveyn ödeneği sistemi oluşturulacağı belirtilmişti.

Tepkiler ve ebeveynlerin beklentisi
Alman Kadın Konseyi, Aile Bakanlığı bütçesindeki kesintileri eleştiriyor. Konseye göre tasarrufun, aileler tarafından en çok kullanılan sosyal desteklerden biri üzerinden yapılması doğru değil.

Öte yandan Bertelsmann Vakfı'nın 2025 yılında 2 bin 500 kişiyle yaptığı ankette kadınların yüzde 45'i, erkeklerin ise yüzde 42'si ebeveyn izninin anne ve baba arasında eşit şekilde, yedişer ay paylaşılmasını tercih ettiğini belirtti. Bu model bir dönem Aile Bakanlığı'nda da değerlendirilmiş ancak daha sonra gündemden çıkarılmıştı.

Hazırlanan yasa taslağı henüz kesinleşmiş değil. Önümüzdeki dönemde hükümet içinde görüşülmesi ve ardından parlamentoya sunulması bekleniyor.
©Sonhaber.eu

Fotoğraf: Hilal Diken - pexels.com