AB Adalet Divanı’ndan Emsal Karar: Dolandırılan Müşterinin Parasını Banka Bir Gün İçinde İade Edecek

Avrupa Birliği Adalet Divanı, sahte internet siteleri, mesajlar ve bağlantılar aracılığıyla gerçekleştirilen dolandırıcılık olaylarında bankaların sorumluluğunu netleştirdi.

Mahkemenin perşembe günü açıkladığı karara göre, müşterinin onayı olmadan gerçekleştirilen para transferlerinde bankalar, çalınan tutarı derhal, en geç bir sonraki iş gününün sonuna kadar müşterinin hesabına geri yatırmak zorunda.

Müşteri hata yapsa bile para iade edilecek

Kararın en dikkat çekici yönü, müşterinin dolandırıcılık sırasında dikkatsiz davranmış olmasının bankaya iadeyi reddetme hakkı vermemesi.

Bankalar, müşterinin şifresini yeterince korumadığını veya sahte bir bağlantıya tıkladığını öne sürerek ilk aşamada ödeme yapmaktan kaçınamayacak.

Ancak daha sonra yapılacak incelemede müşterinin ağır ihmali kanıtlanırsa banka, iade ettiği parayı geri talep edebilecek. Bu ihmali kanıtlama yükümlülüğü ise bankaya ait olacak.

700 euroluk dolandırıcılık davaya dönüştü

Kararın temelinde Polonya’da yaşanan bir dolandırıcılık olayı bulunuyor. Bir banka müşterisi, internet üzerinden satış yapılan bir platformda kandırılarak kendi bankasının internet sitesine benzeyen sahte bir bağlantıya yönlendirildi.

Dolandırıcılar bu yöntemle kadının hesabından 700 euro çekti. Bankanın parayı iade etmeyi reddetmesi üzerine mağdur mahkemeye başvurdu. Polonya mahkemesi de konuyu Avrupa Birliği Adalet Divanı’na taşıdı.

Yalnızca bir istisna var

Avrupa Birliği Adalet Divanı’na göre bankaların iadeyi geciktirebileceği tek istisna, müşterinin dolandırıcılığa bizzat karıştığına dair makul şüphe bulunması.

Mahkeme, bankaların yalnızca müşterinin ihmalkâr davrandığını ileri sürerek iadeyi reddetmesinin tüketicileri uzun ve masraflı hukuk süreçlerine zorlayacağını vurguladı.

Hollanda bankaları kararı inceleyecek

Kararın ardından Hollanda Bankalar Birliği (Nederlandse Vereniging van Banken - NVB) açıklama yaptı. Birlik sözcüsü, Avrupa Adalet Divanı’nın kararını inceleyeceklerini ve gelecek hafta konuya ilişkin değerlendirmelerini paylaşacaklarını bildirdi. Belçika Bankalar Federasyonu Febelfin ise bankaların mahkeme kararına uyacağını açıkladı.

Dolandırıcılık mağdurları için önemli güvence

Karar, Hollanda dahil Avrupa Birliği ülkelerinde internet bankacılığı dolandırıcılığına maruz kalan tüketiciler açısından önemli bir hukuki güvence oluşturuyor.

Bununla birlikte karar, her dolandırıcılık olayında otomatik olarak tazminat ödeneceği anlamına gelmiyor. Özellikle işlemin müşteri tarafından yetkilendirilip yetkilendirilmediği ve dolandırıcılık şüphesi gibi hukuki koşullar önem taşıyor.

Yeni kararla birlikte bankalar, müşterinin ağır ihmali olduğunu düşünseler bile izinsiz işlemlerde önce parayı iade etmek, varsa ihmal iddialarını daha sonra kanıtlamak zorunda kalacak.